X
تبلیغات
بحثهای خودمونی - آیین جینیسم

آئين جينيسم

 

 

 

آئين جينيسم ديني است كه پارسايي همراه با رياضت از صفت هاي ويژه آن است. ايجادكننده آن «مها ويراور دامانا» معاصر بودا و از شاهزادگان بود. او در ??? ق م از دنيا رفت. او با قرباني كردن هر موجود زنده مبارزه كرد.

رالف لين تون مورخ آمريكايي مي گويد كه در قرن ششم ق م بودا و مهاويرا با آن كه از طبقه اشراف بودند، هر دو در سلك مرتاضان درآمدند. مهمترين اصول مشترك در آئين بودا و جينيسم علاوه بر رياضت جسم، «آهيمسا» بي آزاري بود. مهاتما گاندي از نظر قبول تز بي آزاري به هر موجود زنده مي توان گفت كه با آن كه پيرو جينيسم نبود اما به شدت تحت تاثير اين آئين قرار گرفت.

 

ظهور سلسله هاي پادشاهي در هندوستان

 

   در قرن پنجم ق م هخامنشيان بر شمال هند چيره شدند. در حالي كه در نقاط ديگر آن حكومت هاي ملوك الطوايفي يافت مي شد. اسكندر مقدوني در ??? ق م شمال غربي هند را گرفت ولي زود هند را ترك گفت و اثري از خود به يادگار نگذاشت.

بعد از مراجعت اسكندر يكي از سرداران هندي به نام «چاندرا گوپتا» سلسله پادشاهي «موريا» را تشكيل داد. نوه اش «آشوكا» در قرن بعد از مرگ بودا دين بودايي را در هند رسميت داد. ولي در عين حال آزادي مذهبي را در هند برقرار كرد و با آن كه در كيش بودايي متعصب بود، به طرفداران آئين هندو سختگيري نكرد و آنها را در مراسم مذهبي آزاد گذاشت. بعد از مرگ آشوكا، خاندان موريا رو به انحطاط نهاد زيرا يوناني هاي باقي مانده در باكتريا بلخ شمال هندوستان را گرفتند و طولي نكشيد كه حكومت «كوشاني» از كابل تا پنجاب را تسخير كردند و پايتخت آنها پيشارو در پاكستان كنوني بود. آنها توانستند مجسمه هايي از بودا را در افغانستان و هند برپا كنند كه يكي از آنها كه در افغانستان بود توسط گروه طالبان از ميان رفت.

 

   ميان سالهاي 484 تا 556 در واکنش به نابسا ماني هاي بوجود آمده در آئين هندوئيسم شاهزاده تا تاپوتا وارد هامانا آئين جنيسم را به هندوستان آورد.

 

   اين شاهزاده و بودا هدف و مقصد خود را رساندن مردم به «نيروانا» معرفي کردند در امور فراواني با توجه به اشتراک نظر اختلافاتي هم داشتند. از جمله ناتاپورا طرفدار رياضت هاي سخت براي رسيدن به سعادت بود ولي بعداً راه و رسومي معتدل توصيه مي نمود. ناتاپو راراه رسيدن به نيروانارا در سه اصل ايمان نيک، دانش نيک و عمل نيک خلاصه مي کرد و کردار نيک را از عمل کردن به اين پنج اصل ميسر مي دانست . هرگز جانداري را نکشيد. دزدي نکنيد.دروغ نگوئيد. ميگساري وعياشي نکنيد. هوسباز نباشيد. او به عنوان مراعات اصل «آهيمسا»( احتراز از آزار جانداران)اجازه شخم زدن زمين، بريدن درخت، استفاده از کوره تنور و جوشاندن آب را نمي داد، کشاورزي را تحريم کرد، چراغ را با توري پوشانده شود تا مباداحشره اي در شعله بسوزد و... اين برنامه اي که مخالف توليد و تکامل است از استقبال عمومي بي بهره خواهد بود. گاندي رهبر بزرگ هند تحت تأثير جينيسم خصوصاً آهيمسا بود.

 

    همزمان با ظهور اسلام اين آئين نيرومند و داراي پيرواني بود. هندوئيسم سرانجام بوديسم و جينيسم را از رونق انداخت و خود با تغيير بسياري در اصول و فروع در افکار هنديان نفوذ کرد و تقريباً مذهب رسمي و حاکم بر اکثريت گرديد. با توجه به اينکه درآغاز ظهور اسلام هندوئيسم دين رسمي و اصلاح شده هندوستان بود در قسمت آينده نگاهي اجمالي به آن انداخته مي شود.

 

 

 

 

روزه

 

    روزه در آئين جين انواع مختلفي دارد يکي از آنها روزه چاويهار آپواس است که طي يک روز تا طلوع روز بعد مؤمنان از خوردن آب و غذا پرهيز مي کنند.

 

   روزه ديگر در جينيسم تيويهار آپواس است که روزه دار در طول آن نمي تواند غذا بخورد اما نوشيدن آب جوشيده مانعي ندارد.

 

    هدف از انواع روزه داري در آئين جينيسم رسيدن به رفتاري است که کاملا از خشونت فاصله دارد. روزه آئين جين عموماً در دوره پاريوشانا Paryushana انجام مي شد اما آن را مي توان در دوره هاي مختلف نيز انجام داد. در ميان مؤمنان جينيسم اين امر رواج دارد که روزه نگيرند اما مقدار غذاي مصرفي خود را محدود کنند وقتي فردي غذايي به عنوان عدس همراه نمک و فلفل به عنوان تنها چاشني خود مي خورد وي را آيامبيل مي دانند که خود را از هوا و تمايلات دروني دور کرده است. کنترل نفس و روزه داري در فلسفه جين بر کارهاي فردي تأثير دارد.

 

   سانتارا يکي ديگر از انواع روزه داري در آئين جينيسم است که فردي به واسطه روزه داري و پرهيز کامل از غذا و آب مرگ داوطلبانه را انتخاب مي کند. طرفداران اين شيوه آن را خودکشي نمي دانند بلکه اقدامي مي دانند که فرد با دانش و نيت کامل انجام داده درحالي که خودکشي امري احساسي و عجولانه محسوب مي شود. از آنجا که سانتارا به طول مي انجامد فرد مي تواند در اين دوران به زندگي خود نيز فکر کند. سانتارا زماني توسط پارسايان جين انجام مي شود که احساس کنند زندگي آنها به غايت خود رسيده است. آنها سانتارا را با هدف تهذيب جسم و دوري از تمايلات فردي انجام مي دهند.

 

 

 

 

 

دنياي بعد از مرگ

 

 

    جينيسم همانند بودا از بيان دنياي بعد از مرگ و تقدس براي عباراتي چون خداوند تفره رفت جينيسم نيز همانند بودا يک شاهزاده بود که راه و روشي براي رسيدن به آرامش و ابديت معرفي کرد.

 

عقايد او مشابه عقايد ما هاويرا بود ناتا پرتاوهامانا که در ميان جنيسميان به ما ها ويرا يا قهرمان بزرگ يا جينا در معناي فاتح شهرت داردپسر دوم سيد هارتا فرمانرواي که به سال 540 قبل ميلاد باز مي گردد در ايلت بهار در شهر پانتا به دنيا آمد .

 

عدهاي او را داراي همسر و گروهي مجرد خوانده اند اما به نظر بنده او داراي 1 فرزند پسر نيز مي باشداو در سن 28 سالگي زندگي مجلل خود را رها مي کند و به شکل گداي مرتاضي در مي آيد.

 

و در اين شکل سالها به دنبال رستگاري و آرامش از دور تسلسل مرگ و زندگي مي رود و در آغاز روش پارسوا را که او را در روايات 23 معلم بشر مي دانند ادامه ميدهد اماپس از 12 سال که همچون ولگردان تمامي ايالات را مي گردد همه نوع سختي را بر خود روا مي دارد به اشراق مي رسد .

 

    او پس از چند ماه از آغاز رياضت خود تنها جامه خود را نيز از تن به در مي کند و براي تمام عمر برهنه زندگي مي کنداو نه به امور دنيايي و نه به ماديات علاقه اي نداشت حتي به دنبال دنياي ديگر و اشتياق سعادت در آن نبودنه براي او مرگ اهميتي داشت و نه زندگي در هيچ شهري بيش از 5 روز نمي ماند و در هيچ دهي بيش از 1 شب اقامت نمي کرد از مردمان و هم صحبتي با آنها پرهيز مي کرد و هميشه در افکارش غوطه ور بود او تنها در هنگام بارندگي در شهر توقف مي کرد و آن هم به اين دليل بود کهدر هنگام بارندگي حشرات در جاده ها پرا کنده بودند مبادا که آنها را لگد مال کند.

 

 

تناسخ در جينيسم

 

   در نظر جينى ها، قانون كرمه معتبر و اصيل شناخته شده است و همگى به دَوَران چرخ حيات بر مدار آن قانون اعتقاد مىورزند. ولى از كرمه تفسير و ترجمه ى ديگرى دارند: آنان بر اين باورند كه حاصل اعمال و نتايج كردار بشر مانند قشرى بر جوهرروح رسوب كرده يا به درون آن سرايت مى كند. در اثناى عمرهاى پى آپى و توالدهاى مكرر كه براى روح فردى دست مى دهد، طبقات پوششى از يك ماده ى خارجى به انواع و درجات مختلف روى جوهر روح لطيف متحجر مى شود و پنج غلاف بالنسبه متراكم گرداگرد گوهر روان بسته شده ضخامت مى يابد و آدمى بايد با اعمال و كردار خود آن ها را از ميان ببرد و جوهر روح را به لطف و صفاى اصلى بازگشت دهد.(194)

 

   دانشمندان غربى نظريه ى تناسخ به معناى ياد شده را به حكيمانى چون فيثاغورث و افلاطون هم نسبت داده اند،(195) ولى اين نسبت مورد قبول فلاسفه ى شرق نيست; به همين خاطر ضرورى است كه اقسام تناسخ را از نظر بگذرانيم.

 

  بر طبق روايات مقدس جين ها ناتو پاتا در سال سيزدهم رياضت به نيروانا يا تکامل در اصطلاح کواتا دست يافت و به مردم خود بازگشت و به تبليغ روش سعادت خود مشغول شد .

 

  به عقيده او علت تمام بدبختي هاي انسان در اتصال بشر به جسمش است و راه رها سازي بشر و رسيدن به نيروانا تنها با فشار و شکنجه جسم و خواسته هاي مادي حاصل مي شود.

 

   او فرموده " قانون برجسته جيني ها را همانگونه که هست از من فراگير تقلب و فريب حرص و آز خشم وغرور آدم عاقل بايد از همه اينها اجتناب کند اگر او را بزنند نبايد عصباني شود اگر دشنام گويند نبايد احساساتي شود با يک فکر آرام و متين بايد همه چيز را تحمل کرد و سر و صداي بيهوده راه نينداخت "نهايت مقصود وي اشاعه راهي براي رسيدن به نيروانا و رهايي از تسلسل حيات و مرگ و آرامش بود.

 

تفاوت آن با هندو و بودا : آنها اعتقاد دارند که در جهان تعداد زيادي مو جودات زيروح و غير زيروح وجود دارند که هر يک تعدادي صفات خاص دارند و حقيقت ماهيت اجسام بيرون از حد شعور ماست ولي از آنجا که تعداد اين ارواح نامتناهي است عده اي به اجبار وارد وارد دور تناسخ و زندگي مي شوندقسمتهايي از جهان نامتناهي است و هر جهاني روزي در نشيب است و دنيايي ديگر براي تکامل دوباره ساخته مي شود که در واقع او گفت ما 5 امين دوره هستيم (از مولا علي پرسيدند که قبل از آدم و حوا چه بوده است ؟ فرمودند آدم و حوا . پرسيدند قبل از آن ؟ فرمودند آدم و حوا و بعد از چندين بار پرسش فرمودند نپرسيد که جواب همه آدم و حواست و گفتند در نهايت قبل از همه اين آدمها و حواها ؟ فرمودند ما بوديم" او مي گفت تنها ارواحي که در غالب جسماني نيستند از حقيقت خلقت آ گاه هستند و از همه جهانها آگاهي دارند و از نظر او ارواح در 5 طبقه هستند:

 

1:ارواح اجسامي که تنها شامل حس لامسه هستند مانند زمين درخت

 

2: ارواح اجسامي که تنها لامسه و ذائقه دارند

 

3:ارواح اجسامي که از 3 حس لامسه بويايي و ذائقه بهره مندند مانند حشرات

 

4:ارواحي داراي 4 حس لامسه ذائقه بويايي و بينائي مثل پروانه

 

5:موجوداتي داراي 5 حس که خود در 4 دسته : موجودات شرير موجودات سطح بالا انسان و ارواح بهشتي هستند

 

در انتقال ارواح در بين سطوح آنها هم کارما را بهترين دليل حلولهاي مختلف مي دانندو معتقدند هر انديشه يا حرکت و فکري باعث ايجاد اثري است که يا در اين زندگي يا در تناسخ خود را نشان مي دهد اما کارما را قبلا" توضيح دادم تسلسل علت و معلول و تاثير آن در به وجود آمدن حوادث متوالي را قانون کارما مي گويند.

 

عقائد جینیسم

 

 (Jainism) :  یك سنت مذهبی در هند است كه همزمان با آیین بودا تاسیس شد . این آیین مانند بودائیسم در آغاز پیدایش خود سازمانی رهبانی بوده است كه به تهذیب اخلاق می‏پرداخته و از طریق ترحم و گرامی داشتن حق حیات و پرهیزگاری و امساك می‏خواسته است از اقیانوس «سامسارا» بگذرد و به ساحل آرامش ابدی راه یابد . به همین جهت قدیسین و فرزانگان، این آیین را «تیرتامكارا» می‏گفته‏اند; یعنی آنهایی كه گذرگاهی برای عبور از دریایی «سامسارا» پیدا كرده‏اند . (4) ماها ویرا یكی از فاتحان فلسفه جین همزمان با شروع آیین بودائیسم به تبلیغ جینیسم پرداخت . جینیسم نظیر بودائیسم علیه فساد در تفسیر آیین بودا كه در آن زمان رایج‏بود، ظهور كرد . فلسفه اصلی جینیسم كه ترك امیال و غلبه بر نفس است، به تكمیل عقل منجر می‏شود . گذر از مادیت‏به معنویت و بردگی به آزادی در این آیین اهمیت دارد . در واقع هدف اصول اخلاقی جین رسیدن به مقام نجات و «نیروانا» است . (5) پیروان این آیین خدایان مورد علاقه هندوئیسم را قبول كردند، اما آنها را پائین‏تر از جین‏ها می‏دانستند . توجه این آیین به تزكیه روح از طریق رفتار درست، ایمان درست (اعتقاد به كتاب مقدس جین) و معرفت درست‏بوده است، كه این سه اصل را سه گوهر گرانبها (triratna) می‏دانند .

طرز رفتار درست‏شامل پنج نوع پرهیزگاری می‏باشد: عدم آزار و اذیت دیگران در من نگفتن، پرهیز از دست‏بردن به مال دیگران، تزكیه نفس، دلبسته نبودن به امور دنیوی . این آیین همچنین طرفدار عدم خشونت مطلق است . راهبه‏های جین‏بینی و دهانشان را با نقاب پارچه‏ای می‏پوشانند تا اینكه تضمین كنند كه آنها هیچ میكروب و یا حشره‏ای را با تنفسشان نمی‏كشند .

بودائیسم رجینیسم سنت‏های رهبانی باستانی كه با سندیت آسمانی و وراها در تضاد بودند، نفوذ زیادی بر هند، فلسفه و جامعه هند داشتند . این دو دین به عنوان اقلیت‏های مهم مذهبی و آیین‏های دینی مهمی در اواخر قرن بیستم باقی ماندند . جینیسم به علت فلسفه همدردی با موجودات زنده به طور وسیعی پذیرفته شده است و حدود سه میلیون نفر طرفدار دارد .

 

جينيسم کارما را همچون لايه اي خاک مي داند که هر چه قدر اين لايه ضخيم تر باشد زندگي در مراحل پست تر معنوي انجام مي شود براي رسيدن به رستگاري فرد بايد از ضخامت کارما کاسته تا روح بتواند با آسودگي در مسير معنويت حرکت کند و در آخرين مرحله روح دچار آزادي کامل و رسيدن به نيروانا ميشود.

 

جينا هيچ گونه جبر يا خدايي را به اسم نمي شناسد و از ادعيه بين انسان و خدا دوري ميکند" انسان تو خودت دوست خودت هستي به دنبال دوستي وراي خودت نباش"

 

در واقع در جين انسان تنها بر رفتار و کردار خودش تکيه مي کند و از کتاب يا روحاني جهت رسيدن به سعادت استفاده نمي کند بر طبق عقايد آنها انسان براي رسيدن به رستگاري به 3 روش زير بايد عمل کند:

 

1:دانش درست

 

2:ايمان درست

 

3:کردار درست

 

       يکي از پر اهميت ترين دستورات جين دوري از آزار به ديگر جانداران چه عمد و چه غير عمد است يک فرد جيني بايد گياه خوار باشد و از مشاغلي چون شکار نجاري الوار بري قصابي آشپزي ... دوري کند و معمولا" جين ها تاجر هستند.

 

از نظر جين هر يک از 4 مورد زير نکوهيده و داراي اثرات روحي منفي است:

 

1: وابستگي به اشيا مادي چون غذا لباس زن شو هر و ...

 

2: تسليم شدن به احساسات شديد انساني همانند خشم حرص آز و ...

 

3:قرار دادن جسم و روح در اختيار ماديات

 

4:باورهاي نادرست و غير حقيقي

 

و براي آماده کردن روحشان بايد 12 مرحله زير را فراموش نکنند:

 

1:محبت به تمام جانداران

 

2:راستگوئي و صداقت

 

3:احتراز از دزدي

 

4:پاکدامني و عفت

 

5:قناعت به حداقل نيازها

 

6:کم کردن مسافرت جهت کمتر آزار رساندن به جانداران

 

7:وابسته نشدن به چيزي

 

8:دوري از بدگويي و غيبت و جنگيدن يا حمل اسلحه و يا فريب ديگران

 

9: 48 دقيقه زمان براي تفکر روزانه در مورد خود انسان و دوست داشتن تمام موجودات

 

10:بخشي از روز جهت انجام مراسم اعتقادي

 

11: 24 ساعت روزه به شيوه مرتاضان هر چند وقت يک بار (شيوه مرتاضان :دوري از زنان آشاميدني غدا زيور آلات زير انداز نرم...)

 

12:حمايت از مرتاض گري و جامعه مرتاضانو کمک به آنها

        اين كيش كه بسيار ديرينه و همزمان با پيدايش آيين بوداست، معتقد است كه آزادى، به وسيله معرفت به دست مى‏آيد. روش معنوى براى رسيدن به اين آزادى، نوعى «يوگا» تعبير مى‏شود كه عبارت است از: الف) معرفت درست.

ب) ايمان به كتاب‏هاى مقدس جين.

ج) طرز رفتار درست يا امساك از گناه.

 

         در «بهاگاوات گيتا» - يكى از آثار مذهبى هندوان -، راه رستگارى، به سه طريق بيان شده است:

 الف) معرفت و فرزانگى.

 ب) كردار.

ج) عشق و جذبه عرفانى و پيوند عابد و معبود.

   

    «يوگا»، راه اشراق و عرفان است و نه طريق عقده‏گشايى و تلطيف غرايز نفسانى. هشت مرحله يوگا، در حيطه اخلاق مى‏گنجد؛ نه در افعال عبادى و احكام شرعى و به بيان ديگر، آيين عملى به طريق سير و سلوك است.

   «جينيسم» و «بوديسم»، با سلوك اخلاقى و رياضت‏هاى ويژه، مى‏كوشند تا انسان را در گرايش به جهان درون و فرو رفتن در اعماق بحر وجود و استخراج گوهر هستى، مدد رسانند؛ گوهرى كه در كنه راز هستى، زير پرده دل و در پيچ و خم انديشه‏هاى لرزان، مكتوم است.

     راه و روش گروه «اك» يا «اكنكار» نيز ريشه در نوعى نگاه بوديستى به حقيقت انسان و غايت او دارد. برخى از كتاب‏هاى اين گروه، مدتى است كه در كشور ما ترجمه و منتشر شده است. آثار پال توئيچل، فيل مورى متيسو، هارولدكلمپ و...، بيان‏گر ديدگاه‏هاى اين گروه در ابعاد گوناگون است. راه و روش «اِك»، به انسان نشان مى‏دهد كه وى چگونه با آزاد ساختن قابليت‏هاى درونى خود و شناخت تندرستى، به موفقيت نايل شده، بتواند سفر روحى را آغاز كند و در نتيجه، تعالى روح، او را به سوى درك خداوند رهنمون شود. اين گروه، با اتخاذ ديدگاه‏هاى بوديسم، چندان وقعى به احكام عبادى نمى‏نهند و راه نجات را تنها در رياضت‏هاى جسمى و روحى مى‏دانند.

 

   در جينيسم، حتي يك مرد كه فقط يك روز است سالك شده بايد مورد احترام زن سالك هفتاد ساله قرار گيرد. آن زن هفتاد سال است كه سالك است، ولي بايد به مردي كه هم اينك سالك شده تعظيم كند، زيرا كه او يك مرد است.

و با وجودي كه مردان براي رسيدن به اشراق كار كرده اند، زنان براي رسيدن به اشراق مستقيماً كار نكرده اند، آنان نخست براي رسيدن به مردي كار كرده اند، زيرا نمي تواني بدون رسيدن به مردي، به اشراق برسي: نخست بايد مرد بشوي و سپس به اشراق برسي! پس آنان فقط در ظاهر راهب و راهبه بودند، ولي هدف هايشان كاملاً متفاوت بود. مرد پيشاپيش از مرتبه اي والاتر برخوردار بوده و زن آن مرحله را در زندگاني بعدي، احراز مي كرده است.

 

 

 

 

پايان

 

+ نوشته شده در ساعت توسط اقا سید |